Berendina Broekman wordt niet herdacht met een Stolperstein voor huis nr. 2 in de Venestraat waar voor haar broer, haar schoonzus, neven en tamte vijf van deze gedenkstenen liggen, gisteren 30 april nog blinkend gepoetst door een lid van de Rotary Zwolle, met het oog op 4 mei. (Wel een vraag aan de Rotary: waarom in de Venestraat zeven van de veertien gepoetst; ik heb de andere zeven gedaan en echt niet als aspirantlid van de Rotary.)
Dat er voor haar Stolperstein ligt is zowel vanwege het feit dat zij niet in de Venestraat gewoond heeft als ook omdat zij de oorlog heeft overleefd terwijl de struikelstenen zijn bedacht en bedoeld -door de kunstenaar Demnich- voor hen die de fascistische vervolging van de Joden niet hebben overleefd. (Ik weet het: hier en daar zijn uitzonderingen te vinden en worden ook overlevende vervolgden herdacht.)
Waarom ik nu wel aandacht vraag voor Berendina, geboren Zwollenaar in 1892, is vanwege haar dappere weerstand en zelfopofferend optreden op 13 augustus 1943 toen Duitse soldaten met wreed en bruut geweld het Centraal Israelisch Ziekenhuis (of Ziekenverzorging) ontruimden om patiënten en personeel te deporteren en te vermoorden.
Berendina was na haar schoolcarriére naar Rotterdam gegaan en had daar haar studie en praktijk als verpleegkundige gedaan. In 1926 was zij in dienst getreden van het C I Z aan de Jacob Obrechtstraat en in 1935 werd zij daar directrice voor de verpleging.
Toen de ontruiming gaande was wen Berendina zag hoe de patiënten lopend of op een brancard naar buiten naar de vrachtauto's zouden worden geduwd posteerde zij zich in de hal zo ongeveer als Wilhelmina (in bons) voor de Fundatie, stel ik me voor. Natuurlijk kon zij de ontruiming niet tegenhouden en gingen haar argumenten verloren in het geweld. Maar haar statement heeft indruk gemaakt
Berendina heeft de oorlog dus overleefd en trad in december 1945 weer in dienst. Opmerkelijk is haar 'ontslag'uit Westerbork. Ik heb daar geen verklaring voor. Want Joods was zij zeker wel.
Tot haar pensioen woonde zij intern in het pand Jaco Obrechtstraat 92. Zij is toen verhuisd naar de Uiterwaardestraat en voor wat betreft haar sterfdatum staat er op haar persoonskaart "na 1974". In 1974 was zij al 82. Nooit getroudw en geen kinderen, altijd dienstbaar.
